لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

فضای سایبرنتیک به عنوان یک فضای مجازی نوپدید، جذاب و فراگیر به سرعت جای خود را در عرصه تعاملات اجتماعی باز می کند. عده ای با خوشبینی مزیت های آن را بر می شمارند و برخی هم با بدبینی از مضرات آن هشدار می دهند، هر دو گروه نیز شواهدی بر مدعای خود دارند. مقاله حاضر ماحصل تحقیقی دست اول برای آزمودن یکی از مهمترین مدعیات در این عرصه است که تاثیر فضای سایبرنتیک بر هویت خانوادگی می باشد. بدین منظور، ابتدا تعریفی مورد انفاق نظر از فضای سایبرنتیک ارایه می شود. سپس رابطه فضای سایبرنتیک و هویت اجتماعی مورد بررسی قرار می گیرد. برای اندازه گیری هویت خانوادگی، مقیاسی (با اتکا بر نظر به هویت اجتماعی ناجفل) ساخته شده و فرضیه تحقیق در قالب طرحی مقطعی به روش شبه آزمایشی مورد آزمون قرار گرفته است. پرسشنامه نهایی توسط نمونه ای (365 نفر) از دانشجویان دانشگاه تهران که روش غیراحتمالی سهمیه ای انتخاب شدند، تکمیل گردیده است. فرضیه تحقیق با دو تکنیک من - وایت نی و رگرسیون چند متغیری آ‎زمون گردید که مورد تایید قرار نگرفت.

واژه «رمان خانوادگی» به بازسازی داستان زندگی یک فرد از طریق رویاپردازی اشاره دارد که در آن شخص سیر تحولات داستان را بر اساس دلخواه خود نه بر اساس واقعیت به پیش می برد. لیکن مقوله رمان خانوادگی صرفا در قالب تخیل و رویاپردازی خلاصه نمی شود و در آن ارتباط تخیل با داستان زندگی فرد از اهمیت ویژه ای برخوردار است.در مقاله حاضر که به مطالعه تخیل بر اساس الگوی رمان خانوادگی در داستانهای خود زندگینامه ای خانم انی ارنو می پردازد سعی شده است رویاهای دوران کودکی و نوجوانی نویسنده مورد بررسی قرار گیرد. در مرحله بعدی نشان خواهیم داد چگونه تغییر طبقه اجتماعی نزد ارنو منجر به ایجاد کشمکش های روانی شده است که با ظهور تخیلاتی بر مبنای الگوی رمان خانوادگی در دوران کودکی و نوجوانی نویسنده مشخص می شوند. این تخیلات یک مکانیسم تدافعی در مواجهه با فرودستی اجتماعی و بهترین وسیله برای بازسازی هویت نویسنده است.

هدف این پژوهش شناخت نقش هویت در رابطه بین کنش وری خانوادگی و رفتار مشکل آفرین در نمونه ای متشکل از 300 دانش آموز پایه دوم راهنمایی (150 دختر و 150 پسر) بود. کنش وری خانوادگی برحسب نشانگرهای ارتباط والد- نوجوان، دلمشغولی والدین و والدگری مثبت و رفتار مشکل آفرین با نشانگرهای رفتار پرخاشگرانه، رفتار نقض قانون و مشکلات توجه، عملیاتی شدند. الگوهای معادله ساختاری نشان دادند که 22 درصد از کل رابطه (مستقیم و غیرمستقیم) بین کنش وری خانوادگی و رفتار مشکل آفرین از خلال دو متغیر هویت عمل می کند و سردرگمی هویت به طور نسبی رابطه بین کنش وری خانوادگی و رفتار مشکل آفرین را واسطه گری می کند. یافته های این پژوهش مطرح ساختند که هم کنش وری خانوادگی و هم هویت نقش مهمی در هدایت نوجوانان به سمت رفتار مشکل آفرین یا دورشدن آنها از چنین رفتارهایی دارند. در مورد مضامین مداخله ای نیز بحث شد.

عامل ارتباط در دستة احوال شخصیه و به طور خاص در روابط خانوادگی، کارکردی دوگانه دارد؛ از یک سو، بازتاب تعلق و انتساب یک شخص به کشور یا جمعیت معین است و از سوی دیگر، نقش مهمی در ایجاد همگرایی اجتماعی ایفا می کند و برای تحقق اهداف سیاسی و اجتماعی دولت ها مورد استفاده قرار می گیرد. مسئلة اساسی این است که ایجاد همگرایی اجتماعی موجب تقویت کدام عامل ارتباط برای تعیین قانون حاکم شده است. آیا از احترام به هویت شخصی و ارادة فردی، آزادی انتخاب قانون حاکم بر روابط خانوادگی ولو انتخاب حقوق غیردولتیِ برآمده از هنجارهای مذهبی استنباط می شود؟ دغدغة ایجاد انسجام اجتماعی در بسیاری از کشورها موجب گرایش به سوی اعمال قانون محل سکونت عادی شده است. از سوی دیگر، احترام به هویت فردی و تأمین انتظارات مشروع اشخاص موجب رواج بیش ازپیش حاکمیت اراده و تجویز انتخاب قانون حاکم در روابط خانوادگی شده است. حتی با توجه به اینکه بسیاری از اشخاص هویت فردی خود را در حقوق غیردولتی و به طور خاص، تبعیت از قواعد مذهبی جستجو می کنند، حاکمیت اراده به سوی اعمال حقوق غیردولتی و پذیرش حقوق مذهبی به عنوان قانون حاکم بر روابط خانوادگی پیش رفته است؛ هرچند اعمال موازین مذهبی خصوصاً شریعت اسلامی، در پرتو تضادهای سیاسی و فرهنگی، همچنان با دشواری همراه است و احترام به هویت فردی و تنوع فرهنگی در اثر ملاحظات راجع به انسجام اجتماعی، کارکرد خود را از دست داده است. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی و مقایسة حقوق کشورهای مختلف، به ارزیابی عوامل ارتباط مناسب در روابط خانوادگی فرامرزی می پردازد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

کشور ایران از سویی با رشد قابل توجه عرضه نیروی کار جوان و از سوی دیگر با رشد ناچیز تقاضای نیروی کار مواجه است. از سویی برای جبران عقب ماندگی های رشد و توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور، راهی جز فعال کردن سایر بخش های اقتصادی از طریق کارآفرینی و کارآفرینان نیست، اما با توجه به نوپایی کارآفرینی زنان، مشکلات اجتماعی زیادی وجود دارد. کارآفرینی زنان در ابعاد مختلفی بررسی شده اما نگاه جامعه شناختی به کارآفرینی زنان با توجه به هویت خانوادگی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در این مطالعه، موانع ناشی از هویت خانوادگی برای کارآفرینی زنان به صورت رویکرد کیفی مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور و شناخت عمیق از روش گراندد تئوری با نمونه گیری گلوله برفی استفاده شده است. جامعه آماری شامل متخصصین علمی و خبرگان در زمینه کارآفرینی و کارآفرینان زن بوده است. تعداد مصاحبه های کیفی غیر ساختارمند بر اساس اجماع نظرات به مصاحبه با 14 نفر از زنان کارآفرین موفق انجامید و سپس مدل مفهومی ارائه گردید. مدل استخراج شده از روش داده بنیاد نشان داد شرایط علی موانع توسعه یافتگی کارآفرینی زنان شامل: نقش تربیتی والدین، نقش همسر، الگوگیری از خانواده و انگیزه معیشتی خانوادگی است. شرایط زمینه ساز هویت خانوادگی در توسعه کارآفرینی زنان شامل نیل به استقلال مالی، نقش خانواده، داشتن حقوق نابرابر در خانواده، فرهنگ جامعه بوده است. اعتقادات خانوادگی، عدم همراهی همسر، فرهنگ خانوادگی، انجام فعالیت پنهان از خانواده، تبعیض جنسیتی در خانواده، تنگناها و مشکلات غیر مترقبه، تحمیل نقش زنانه، وظایف سنگین خانه داری و همسرداری و مسئولیت های مادرانه به عنوان عوامل مداخله گر هویت خانوادگی در توسعه کارآفرینی زنان شناسایی شدند.

هدف اساسی پژوهش روشن ساختن میزان رابطه تماشای سریال های فارسی وان بر هویت خانوادگی مخاطبان است. در چارچوب نظری آن از نظریه استفاده و رضامندی 3 برای درک بهتر موضوع بهره گرفته شده است. بر اساس این نظریه وسایل ارتباطی در شکل گیری هویت افراد موثر است، اما همه هویت را تحت تاثیر قرار نمیدهند. پژوهش به روش پیمایش با استفاده از پرسشنامه صورت گرفته است. جامعه آماری آن خانواده های ساکن مناطق یک، شش و نوزده تهران (در سال 1390) است؛ که حداقل یک فرزند بالای هیجده سال دارند و حجم نمونه 252 نفر است. یافته های تحقیق نشان می دهد که زنان و جوانان بیشتر از سایرین به تماشای سریال های فارسی وان تمایل دارند. گروه سنی 18 تا30 پربیننده ترین مخاطبان سریال های این شبکه هستند. فرضیه های پژوهش با بهره گیری آماره های رگرسیون خطی چند متغیره و یومان ویتنی مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج نشان میدهد که تماشای سریالهای فارسی وان بر هویت خانوادگی مخاطبان تاثیر دارد و هویت خانوادگی والدین و فرزندان را تحت تاثیر قرار میدهد، اما در مورد والدین هر چه ارتباط با دوستان بیشتر باشد شدت تاثیرپذیری هویت خانوادگی آنها ضعیف تر است. تاثیر سریال ها بر هویت خانوادگی افراد مجرد و متاهل تفاوتی ندارد، اما افراد با تحصیلات بالاتر کمتر تاثیر می پذیرد.